Toch constateer ik in onze showroom in Haarlem dat veel huiseigenaren bij het kiezen van nieuwe kozijnen wél aandacht hebben voor isolatie en kleur, maar nauwelijks stilstaan bij de veiligheid van het glas. In dit artikel leg ik uit welke soorten veiligheidsglas er zijn, wanneer het wettelijk verplicht is, en hoe u veiligheid naadloos combineert met de beste isolatie.

De Nederlandse norm: wanneer is veiligheidsglas verplicht?

De norm NEN 3569 beschrijft waar en wanneer veiligheidsglas in gebouwen moet worden toegepast. Hoewel deze norm formeel niet rechtstreeks in het Bouwbesluit is opgenomen, wordt zij via constructieve normen (NEN 2608 en NEN 6702) wél juridisch dwingend gemaakt. In de praktijk betekent dit: wie bewust geen veiligheidsglas toepast waar NEN 3569 dit voorschrijft, loopt bij een ongeval een serieus aansprakelijkheidsrisico.

De 85 centimeter-regel

De hoofdregel is eenvoudig: bevind de onderkant van het glas zich lager dan 85 centimeter boven het vloerniveau? Dan moet er veiligheidsglas worden toegepast. Dit geldt voor zowel nieuwbouw als renovatie – ook als u alleen het glas vervangt in bestaande kozijnen.

In de praktijk gaat het om de volgende situaties in en om uw woning:

• Lage ramen in de woonkamer of keuken: ramen die tot de vloer of tot een lage borstwering reiken.
• Schuifpuien: het glas reikt vrijwel altijd tot op de vloer of drempel – veiligheidsglas is hier standaard vereist.
• Glasdeuren: voordeuren, achterdeuren en tuindeuren met glas, inclusief zijlichten (de smalle ramen naast de deur).
• Trappenhuizen: ramen langs de trap waar personen bij een val tegen het glas kunnen komen.
• Dakramen en lichtkoepels: als deze zich lager dan 85 cm van het loopvlak bevinden.
• Balustrades en borstweringen: als glas fungeert als valbeveiliging bij een hoogteverschil van meer dan 1 meter, is uitsluitend gelaagd veiligheidsglas toegestaan.

Gelaagd glas versus gehard glas: wat is het verschil?

Veiligheidsglas is een verzamelnaam voor twee fundamenteel verschillende glassoorten. Beide voorkomen letsel bij glasbreuk, maar ze doen dat op een totaal andere manier – en dat verschil bepaalt welk type geschikt is voor uw situatie.

Gehard glas: veilig bij breuk, maar geen doorvalbeveiliging

Gehard glas (ook wel getempered glas genoemd) is gewoon glas dat in de fabriek wordt verhit tot circa 650°C en vervolgens snel wordt afgekoeld. Dit proces maakt het glas vier tot vijf keer sterker dan standaard floatglas. Bij breuk valt gehard glas uiteen in duizenden kleine, stompe korrels in plaats van scherpe scherven. Het letselrisico wordt daardoor sterk beperkt.

Maar hier zit een cruciaal nadeel: bij breuk valt het glas volledig uit het kozijn. Er blijft niets over in de opening. Dat betekent dat gehard glas géén doorvalbeveiliging biedt – als iemand tegen een gebroken gehard raam valt, is er niets dat de val stopt. Ook biedt gehard glas geen inbraakvertraging, want het volledige glasvlak verdwijnt bij impact.

Gelaagd glas (VSG): de complete bescherming

Gelaagd glas (Verbund-Sicherheitsglas of VSG) bestaat uit twee of meer glasplaten met daartussen een transparante, uiterst taaie kunststoffolie – meestal PVB (polyvinylbutyral). Deze folie wordt onder hitte en druk met het glas versmolten tot één geheel.

Bij breuk blijven alle scherven aan de folie kleven. Het glas scheurt, maar blijft als één geheel in het kozijn zitten. Dit geeft gelaagd glas drie beslissende voordelen:

• Letselbeperking: geen scherpe scherven die rondvliegen of op de grond vallen.
• Doorvalbeveiliging: het glas blijft intact in de opening, waardoor niemand erdoorheen kan vallen – essentieel bij hoogteverschillen van meer dan 1 meter (balustrades, galerijen, bovenverdiepingen).
• Inbraakvertraging: de folie houdt het glas bij elkaar, waardoor een inbreker geen opening kan slaan. Zelfs na meerdere slagen met een hamer of steen blijft de ruit in het kozijn hangen.

Inbraakwerend glas: hoe houdt u inbrekers buiten?

De meeste woninginbraken in Nederland verlopen via hetzelfde patroon: de inbreker slaat met een scherp voorwerp (schroevendraaier, steen of hamer) een gat in de ruit nabij het slot of de klink, steekt zijn hand naar binnen en opent het raam of de deur van binnenuit. Het hele proces duurt bij standaard glas minder dan 15 seconden.

Gelaagd veiligheidsglas verandert dit scenario volledig. De PVB-folie tussen de glaslagen houdt de scherven bij elkaar, waardoor de inbreker geen opening kan slaan. Elke klap veroorzaakt een spinnenweb van scheuren, maar het glas blijft in het kozijn hangen. De inbreker wordt gedwongen om minuten lang te blijven slaan – met het bijbehorende lawaai en het groeiende risico op ontdekking.

EN 356: de Europese norm voor inbraakwerendheid

De inbraakwerende prestatie van glas wordt gemeten volgens de Europese norm EN 356. Deze norm deelt glas in klassen in op basis van de weerstand tegen manuele aanvallen:

• P1A tot P5A: getest met een stalen kogel van 4,1 kg die van verschillende hoogtes op het glas valt. Het glas mag niet worden doorboord.
• P6B tot P8B: getest met een bijl die herhaaldelijk op het glas inslaat. Het glas moet een steeds groter aantal slagen weerstaan zonder doorgang te bieden.

Voor woningen adviseert het Politiekeurmerk Veilig Wonen (PKVW) minimaal glas van klasse P4A in bereikbare geveldelen (ramen en deuren op de begane grond). Dit is de klasse die Dream Kozijnen standaard aanbiedt bij inbraakwerende beglazingsopties.

Veiligheid is meer dan alleen het glas

Inbraakwerend glas alleen is niet genoeg. Een inbreker die het glas niet kan doorboren, richt zich op het kozijn, de scharnieren of het slot. Daarom is een totaalconcept nodig waarin het glas, het kozijn en het hang- en sluitwerk samen één veilige barrière vormen:

• Gelaagd veiligheidsglas (minimaal klasse P4A volgens EN 356)
• SKG**- of SKG***-gecertificeerd hang- en sluitwerk met meerpuntssluitingen
• Robuuste kozijnprofielen met interne staalversteviging (kunststof) of de inherente sterkte van aluminium
• Anti-oplichthaken bij schuifpuien en draai-kiepramen

Bij Dream Kozijnen leveren wij dit totaalconcept standaard. Onze premium profielen van Schüco, Gealan en Aluplast zijn gecertificeerd voor inbraakwerendheid en worden altijd gecombineerd met SKG-gecertificeerd hang- en sluitwerk. In combinatie met gelaagd veiligheidsglas voldoet uw woning aan de eisen van het Politiekeurmerk Veilig Wonen – en aan de eisen van uw verzekeraar.

Veiligheid én isolatie: het hoeft geen compromis te zijn

Een veelgehoorde zorg is dat veiligheidsglas ten koste gaat van de isolatieprestatie. Dat is een misverstand. Gelaagd veiligheidsglas combineert probleemloos met zowel HR++ glas als triple glas (HR+++). De veiligheidsfolie wordt simpelweg verwerkt in de glasopbouw, zonder dat de isolatiewaarde noemenswaardig verandert.

Hoe werkt dat technisch?

Een standaard HR++ ruit bestaat uit twee glasplaten met een gasvulling (argon) ertussen. Bij een HR++ ruit met veiligheidsfunctie wordt de binnenste glasplaat vervangen door een gelaagde glasplaat (twee dunne platen met een PVB-folie). De totale glasopbouw wordt iets dikker en zwaarder, maar de isolatiewaarde (Uw-waarde) blijft nagenoeg gelijk:

• HR++ standaard: Uw-waarde circa 1,0 – 1,2 W/m²K
• HR++ met eenzijdig gelaagd veiligheidsglas: Uw-waarde circa 1,0 – 1,2 W/m²K
• Triple glas met eenzijdig gelaagd veiligheidsglas: Uw-waarde circa 0,6 – 0,8 W/m²K

Het verschil in isolatie is verwaarloosbaar, maar het verschil in veiligheid is enorm. U kunt dus kiezen voor maximale energiebesparing én maximale bescherming – zonder concessies.

Waar in uw woning heeft u veiligheidsglas nodig?

Om het overzichtelijk te maken: hieronder een praktische checklist per ruimte. Loop uw woning door en controleer welke ramen en deuren in aanmerking komen voor veiligheidsglas.

• Woonkamer: alle ramen waarvan de onderkant lager dan 85 cm zit (vloer-tot-plafond ramen, erkerramen, lage zijramen).
• Keuken: ramen onder het aanrecht die tot de vloer reiken.
• Schuifpui: het glas reikt tot de drempel – veiligheidsglas is hier altijd vereist.
• Voordeur en achterdeur: het glas in de deur zelf en de zijlichten (tot 1,5 meter hoogte). Adviseer hier tweezijdig gelaagd glas voor maximale inbraakwering.
• Trappenhuis: ramen langs de trap waar valgevaar bestaat.
• Kinderkamers: ramen op de eerste verdieping met een lage borstwering – hier is gelaagd glas met doorvalbeveiliging cruciaal.
• Balkon of frans balkon: als glas fungeert als balustrade – uitsluitend gelaagd glas met restdraagvermogen.